Turbulente weken voor Europese duurzaamheidswetgeving

De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) verplicht ondernemingen om uitgebreid te rapporteren over hun duurzaamheidsimpact. Het doel van het Omnibus-pakket is vereenvoudiging, maar de versoepelingen – die het Europese Parlement op 13 november jl. goedkeurde – gaan opnieuw een stuk verder dan verwacht.

De nieuwe voorgestelde drempels voor CSRD zijn: meer dan 1.750 werknemers én 450 euro miljoen omzet. Dit gaat veel verder dan het oorspronkelijke commissievoorstel (1.000 werknemers).

De finale onderhandelingen tussen Parlement, Raad en Commissie zijn inmiddels gestart. De definitieve beslissing wordt verwacht voor eind 2025.

Wat betekent dit voor uw onderneming? Zelfs als u buiten scope valt of zelfs wanneer u nooit onder deze toepassing viel: de economische impact van duurzaamheid landt uiteindelijk ook op uw bureau zoals we in ons eerder artikel beschreven.

De EU Deforestation Regulation (EUDR) waarborgt dat producten zoals hout, koffie, cacao, soja, palmolie, rundvlees en rubber die op de EU-markt komen, niet bijdragen aan ontbossing.

Na speculaties over uitstel koos de Europese Commissie voor een pragmatische aanpak: de deadlines blijven gehandhaafd, maar de uitvoering wordt vereenvoudigd.

Het voorstel van de Commissie ziet er als volgt uit:

• 30 december 2025: grote en middelgrote ondernemingen (met 6 maanden aanpassingsperiode voor handhaving tot 30 juni 2026)
• 30 december 2026: micro- en kleine ondernemingen

Alleen de eerste marktdeelnemer in de keten moet een due diligence-verklaring (DDS) indienen. Downstreampartijen en handelaars hoeven enkel het referentienummer door te geven dat zij van hun leverancier ontvangen. Micro- en kleine operators uit laagrisicolanden krijgen verdere vrijstellingen.

Echter, het Parlement en de Raad moeten dit voorstel nog goedkeuren en ondertussen heeft de Raad op 17 november toch een voorstel ingediend voor 12 maanden UITSTEL. Het Parlement stemt op 26 november. Daarna starten onderhandelingen (trialoog) tussen Raad, Parlement en Commissie om tot een definitief akkoord te komen vóór 30 december 2025. Als dit niet lukt voor 30 december, treedt de EUDR automatisch in werking zonder uitstel.

Het is frustrerend, maar de enige veilige strategie is: bereid je voor op het slechtste scenario (30 dec 2025), maar investeer slim en gefaseerd.

ETS2 is het Europese emissiehandelssysteem dat de kostprijs voor CO₂-uitstoot van fossiele brandstoffen in de gebouwensector (verwarming) en wegtransport (auto’s en vrachtwagens) vastlegt. Bedrijven betalen voor hun CO₂-uitstoot via emissierechten, waardoor fossiele brandstoffen zoals gas en diesel significant duurder worden voor alle eindgebruikers.

Begin november beslisten de klimaatministers in de EU-Raad om ETS2 uit te stellen. De nieuwe startdatum is 2028 in plaats van 2027. Tegelijk werkt de Europese Commissie aan stabiliteitsmaatregelen, waaronder de mogelijkheid tot vervroegde veilingen, een mechanisme om prijsstijgingen te begrenzen en bijkomende tijd voor de uitrol van compensatieregelingen. Ingewikkeld dus!

Wat hebben deze drie dossiers gemeen? Politieke volatiliteit, maar stabiele onderliggende drivers. Banken blijven duurzaamheidsdata vragen, verzekeraars evalueren klimaatrisico’s, de afhankelijkheden in de toeleveringsketen blijven aanwezig en klantverwachtingen evolueren mee. En onderschat niet hoe de specifieke regelgeving zich blijft opstapelen.

Eén ding staat vast: duurzaamheid zal hoe dan ook in toenemende mate een economische financiële impact blijven hebben.

1. Voer minimaal een Quick Scan uit – “Value at risk?”
   Waar loopt u risico? Waar zitten kansen? Waar raakt de duurzaamheidswetgeving uw bedrijf? Een Quick Scan is een laagdrempelige en zeer betaalbare manier om niet verrast te worden.
2. Identificeer quick wins
   Denk aan energiebesparing, afvalreductie en efficiëntere logistiek. Dit zijn maatregelen die uw onderneming direct economisch rendement opleveren. Scan het subsidiekader.
3. Definieer relevante KPI’s en evalueer regelmatig
   Actie wint van perfectie. Start met het meten van wat ertoe doet.
4. Blijf geïnformeerd
   Duurzaamheidswetgeving evolueert voortdurend en vanuit verschillende richtingen. Blijf op de hoogte om proactief te kunnen handelen.